Maslow

Posted on woensdag. 15 juni 2011

7


Het was een benauwde avond. TW wilde niet slapen en Baardmans en ik keken met z’n tweeën naar “De Nieuwe Mens”, het eerste deel van een tweedelige documentaire van Frank Wieringa over de Bhagwanbeweging (meer info op HollandDoc) terwijl we probeerden TW in slaap te krijgen.

Vanaf onze veilige plek op de bank verbaasden we ons. Mensen dweilden de schone vloer. “Waarom dweil je een schone vloer?” “Het gaat er niet om dat de vloer schoon is, het dweilen van vloeren is mijn taak, de manier waarop ik ben ingedeeld om te worshippen.” Een andere bewoner van de commune (eerst nog in een soort jeugdherberg op het platteland, later in Amsterdam) stond zeven dagen in de week van ’s morgens tot ’s avonds in de keuken. Kritiekloos. We kregen er beiden al gauw de kriebels van. “Ik zou me al gauw gebruikt voelen.” zei Baardmans.
Later zagen we een aantal van de bewoners van de commune in Oregon (waar de goeroe woonde en hoofd was van een enorme commune: Rajneeshpuram) ten tijde van ‘het festival’.

Beschermers met machinegeweren. Tenten, rij aan rij aan rij. Een gokpaleis, een openluchtdisco, twee ijssalons. Een biertje kostte 6 gulden. Een hamburger ook. Vanaf de bank dacht ik dat zelfs nu, ruim 25 jaar later, tijdens Lowlands of Pinkpop een biertje één muntje kost, €2,50. Ook zo’n vijf gulden. Van de commune hadden de bewoners die naar het festival gingen 60 gulden meegekregen. Dat waren tien drankjes, of tien hamburgers. Of tien ijsjes of een combinatie. Het festival duurde langer dan drie dagen.

“Maar dat kost toch allemaal heel veel geld van jezelf dan?” vroeg Frank aan één van hen. “Ik krijg alles van binnen de commune.” Frank porde nog wat door, maar zij antwoordde niet op zijn vragen.

Een lint van rood, roze, oranje en paars geklede mensen stonden te wachten tot Bhagwan Sri Rajneesh in zijn Rolls Royce voorbij kwam. Enkelen van hen raakten in extase. Een bewoner van de Amsterdamse commune huilde.

Baardmans en ik vonden het onbegrijpelijk maar intrigerend. Na afloop van het eerste deel sliep TW, maar wij waren klaarwakker.

“In de piramide van Maslow staat zelfontplooiïng helemaal bovenaan.” zei Baardmans. Ik pakte de piramide er bij. “Maar wij geloven nergens in.” zei ik. “Ontplooien we onszelf dan ook niet?” Mijn stem verkreeg een kenmerkende hysterische ondertoon. “Maar het gaat dan toch ook om zelfactualisatie, niet per se spiritualiteit?” antwoordde hij vrij rustig. Oh ja…

Toch knaagt het een beetje aan me, zoals het ook aan Frank knaagde: waarom voel ik niet wat zij voelen? Waarom voel ik geenszins de behoefte bij een groep te horen? Waarom ben ik niet op zoek naar spirituële verlichting?

Vannacht is deel 2 van de documentaire. Hoe vergaat het de bewoners twintig jaar later? Misschien vind ik daar antwoorden. Ik neem hem op en kijk weer goed. Zelfontplooiing is ook anderen accepteren voor wie ze zijn. Ik kijk naar de mensen in de documentaire zoals ik ook naar natuurdocumentaires kijk: uit interesse, niet om mensen aan te vallen of om ze belachelijk te maken. De verbazing, die kan ik niet tegenhouden. Verder denk ik vooral: ‘Je moet doen waar je gelukkig van wordt. Het leven is kort.’ en ik denk ook: ‘Zolang ik maar niet hoef.’ Het hoeft ook niet, maar waarom ben ik er zo fel tegen in gevecht?

Advertenties
Posted in: Uncategorized